Về công trình
K House hiện là phương án thiết kế kiến trúc và nội thất của Sukha Space, chưa thi công. Với một khu đất rộng, lưng tựa vào dải cây, điều dễ làm nhất là đặt một khối nhà giữa đất rồi chia phần còn lại thành các khoảng sân rời. Sukha chọn cách khác: ngôi nhà gập quanh bể bơi nằm trong sân trong hình chữ L, đồng thời ôm hai cạnh còn lại. Bể trở thành tâm của mặt bằng, mọi phòng chính đều quay về đó. Cách tổ chức này không lấy hình dáng bên ngoài làm điểm xuất phát; nó bắt đầu từ quan hệ giữa phòng, mặt nước, cây và ánh sáng. Anh chị đứng ở các khu chính vẫn nhận ra cùng một khoảng trung tâm, dù góc nhìn và độ mở thay đổi theo từng vị trí.
Bể bơi đặt giữa nhà rất dễ chỉ còn là một hình ảnh đẹp trên phối cảnh, trong khi đường đi và sinh hoạt bên trong vẫn tách khỏi mặt nước. Ở phương án K House, tầng sinh hoạt mở thẳng ra bể. Hệ kính trượt kịch trần rút hẳn vào trong tường; khi mở, không còn chồng cánh kính nằm chắn bên cạnh và sàn bê tông mài chạy liên tục tới mép nước. Ranh giới trong – ngoài lúc ấy nằm ở thay đổi của mái che, ánh sáng và mặt nước, không nằm ở một chiếc nẹp hay bậc sàn. Giải pháp này đòi hỏi hốc rút kính, chiều dày tường và cao độ sàn phải được tính ngay trong kiến trúc, vì để đến phần nội thất mới xử lý thì đường mở sẽ không còn trọn vẹn.
Mặt kính lớn giúp các phòng nhìn về sân trong nhưng kéo theo nỗi lo nắng gắt và hiên quá sáng. Sukha không phủ thêm một lớp hình thức độc lập lên mặt đứng, mà dùng chính kết cấu để che nắng. Sàn tầng hai vươn ra, đổ bóng xuống hiên; các mảng mái phẳng dày cắt nắng khỏi mặt kính vào giờ gắt nhất. Mái có độ dốc ẩn và sê-nô giấu trong lòng mái, nên vẫn giữ được đường cắt nắng gọn mà không đọng nước qua mùa mưa. Phần nhô ra vừa thuộc cấu tạo ngôi nhà, vừa tạo độ sâu cho khoảng mở bên dưới. Nhờ bề dày ấy, ô cửa không còn là một lỗ cắt trên tường mỏng: mắt có thể nhận ra mép sàn, bóng đổ, cột và khoảng lùi của kính. Cách che nắng này chi phối mặt cắt ngay từ đầu, chứ không phải một phụ kiện gắn thêm sau khi hình khối đã chốt.
Kết cấu bê tông để lộ thường khiến anh chị lo căn nhà thô, nặng và khó sửa nếu bề mặt không đạt. Nỗi lo ấy có cơ sở, bởi tại K House, khung, cột vuông nặng và mái phẳng dày vừa chịu lực vừa là lớp hoàn thiện. Vết lỗi của cốp pha sẽ nằm lại trên bề mặt, không có lớp ốp che phía ngoài. Phương án vì thế yêu cầu ván khuôn phẳng, mạch ghép bố trí theo bản vẽ thay vì chạy theo khổ ván sẵn có. Các đợt đổ cũng phải liên tục để không sinh ranh giới màu. Với cách làm này, thiết kế phải đi sâu tới nhịp mạch trên bê tông; đến khi thi công, việc dựng khuôn và tổ chức đổ quyết định trực tiếp chất cảm cuối cùng của ngôi nhà.
Nhiều vật liệu đặt cạnh nhau thường được dùng để làm căn biệt thự bớt trống, nhưng chính sự chồng chất ấy dễ phá mất quan hệ giữa khối nhà và sân. K House giữ bảng vật liệu rất ít: bê tông để lại vân ván khuôn, các khối trắng, cây xanh và mặt nước. Sàn bê tông mài kéo từ tầng sinh hoạt ra mép bể, nối phần bên trong với sân bằng một chất nền liên tục. Các đảo cây trồng trong sân không làm thành một lớp viền trang trí; chúng đứng như những khối rỗng xen giữa bê tông và nước, thay đổi khoảng nhìn từ các phòng chính. Khi vật liệu đã giản lược, độ sâu của mái, bóng cột, bề mặt nước và tán cây mới có chỗ hiện rõ qua từng thời điểm trong ngày.
Mặt bằng xoay quanh một tâm rõ ràng vẫn có thể đơn điệu nếu phòng nào cũng mở theo cùng một cách. Sukha giữ bể bơi làm điểm quy chiếu chung, nhưng thứ bậc được chuyển sang mặt cắt: chỗ có sàn tầng hai vươn ra, chỗ nằm dưới mái phẳng dày, chỗ kính rút hoàn toàn vào tường, chỗ bị cột vuông giữ lại. Vì vậy hai phòng cùng hướng về mặt nước vẫn có độ kín, độ sâu và bóng đổ khác nhau. Các đảo cây tiếp tục chia khoảng sân mà không dựng vách, để mắt đi qua nhiều lớp cây, nước và kết cấu. Công trình không cần thêm nhiều hình khối để tạo khác biệt; chính độ cao, phần nhô và khoảng lùi làm công việc ấy.
Một phương án có nhiều kính, bê tông lộ và cửa rút âm rất dễ đẹp trên hình nhưng khó giữ nguyên khi chuyển sang hồ sơ thi công. K House chưa bước vào công trường, nên Sukha trình bày rõ đây là ý đồ thiết kế, không kể trước một kết quả chưa có. Dù vậy, các điểm quyết định khả năng thực hiện đã nằm trong phương án: kính phải có chỗ rút trong tường, sàn phải chạy tới mép bể, mái và sàn tầng hai phải tạo bóng, mạch cốp pha phải theo bản vẽ. Đây cũng là chỗ kiến trúc và nội thất cần làm cùng nhau. Nếu mỗi phần tự chọn một cao độ, một lớp hoàn thiện hay một cách chia mặt, sự liên tục quanh sân trong sẽ đứt ngay tại các mối tiếp giáp.
Điều K House cần không phải thêm một cảnh tượng mới vào khu đất rộng, mà là xác định lượng kiến trúc vừa đủ để mặt nước, cây và nếp sinh hoạt liên hệ được với nhau. Sukha dùng hai cánh nhà ôm bể, vài khối bê tông rõ ràng, mái dày, kính kịch trần và một bảng vật liệu ngắn. Phần đặc giữ kết cấu và che nắng; phần rỗng giữa các cột, mái, đảo cây mới dẫn tầm nhìn qua sân. Phương án không vay một hình ảnh có sẵn để áp lên khu đất. Nó dùng những thao tác cụ thể — gập nhà, rút kính, kéo sàn, vươn mái, bố trí mạch bê tông — rồi để không gian hình thành từ quan hệ giữa các thao tác ấy.





